ENBİYA KIRALİ

MANAHOS DERESİ - 2


ENBİYA KIRALİ
11 Mayıs 2015 Pazartesi 14:43

 

-ENBİYA KIRALİ-

MANAHOS DERESİ - 2

 

GENEL DURUM

Artık kapitalizm derelere ulaşmıştır. Zira kapitalizm her dönem kendi sömürü mekanizmasını muhakkak kurar. Kapitalizm, hiçbir zaman sömürüye doymadığı için yeni yatırım alanlarına yönelmek zorundadır. Şimdi de yeni sömürü mekanizmaları oluştururken enerjiye ihtiyaç duyduğundan ötürü akarsularımıza saldırmaktadır.

Türkiye pratiğinde, suya ilişkin değişimlerin en azından şimdilik gerek ideolojik gerekse doğrudan maddi kaynağı enerji olarak karşımıza çıkıyor. Bu bağlamda ülkemizde 1600'ü aşan HES Projeleri, ülkenin kaynaklarından aktarılan paralarla yapılmaktadır. Bu şekilde de suyun enerjiye dönüştürülmesiyle oluşan rantın birilerinin cebine girmesi sağlanmaktadır. Burada dikkati çeken ve irdelenmesi gereken en önemli nokta, özel sermaye ile kamunun işbirliği halinde olmasıdır.

 

 

 

HES' LERİN YARATTIĞI RİSKLER

1-Türkiye'nin enerji talep projeksiyonunu abartarak bu alanda temsilciliğini yaptığı işbirlikçi sermayeye yeni rant alanları yaratmak.

2-Yenilenebilir enerji kaynağı adı altında doğa, geri dönüşümsüz olarak tahrip edilmektedir.

3-ÇED sürecini zaman kaybı olarak değerlendirip bazı projeleri ÇED dışında tutma.

4-Akarsularda can suyu kullanım hakkıyla insanların yanlış bilgilendirilmeleri.

5-Derelerdeki flora ve faunanın özellikle endemik türlerin yok olması.

6-Vadilerimizde bulunan diğer türlerde ''kırmızı benekli dere alası'', ''dağ alası'' ve uluslararası BERN sözleşmesine göre avlanması yasak olan ''benekli deniz alası'' gibi türler yok olma tehdidi ile karşı karşıya kalacaktır.

7-Eko sistemin, sürdürülebilir olmasının yavaşlaması.

8-HES' lerin kırsalda yarattığı tahribat, beraberinde getirdiği sosyolojik kırılmanın sonuçlarını daha da yakıcı bir biçimde ortaya koyacaktır.

9-Enerji nakil hatlarının geçtiği orman ve tarım alanları üreticiler tarafından zorunlu olarak terk edilmektedir.

10-Devlete ait barajların, bilinçli bir şekilde düşük kapasiteyle çalıştırılarak HES' lere zemin hazırlanması ve HES' lerin tek çözüm olarak gösterilmeye çalışılması.

11-Sularımızın ve vadilerimizde yaşam hakkımızın elimizden alınması.

12-Tünellerle taşınması sonucu yeraltı su kaynaklarının azalması ve zaman içinde su gözelerinin kuruyacak olması.

13-Yıllar içerisinde tüm canlıların yaşam hakkına yapılan saldırı yaşanarak görülecektir.

14-İçinde yaşayan canlılara ait suyun ticarileştirilerek talan mantığı ile yok edilmesi, insanın kendi yaşam alanına bir saldırıdır.

15-Zaman içinde içme sularının kalite kriterlerinin değişmesi risk faktörlerini çoğaltacaktır.

16-Suda yaşayan mikro organizmaların varlıklarını sürdüremez duruma gelmesi.

17-HES çevresindeki rutubet oranının değişmesi, lokal veya bölgesel iklim farklılıklarının oluşması sonucu bitkiler üzerindeki olumsuz etkilerin ortaya çıkması.

18-Birçok hastalığa çare olan ilaçların üretiminde payı olan biyo-çeşitliliğin tehlike altına girmesiyle yaban hayatı yok olabilir.

19-Yetersiz bırakılan can suyu nedeniyle toprak parçacıklarının suyla taşınamaması ve bu parçacıkların içerisindeki minerallerle beslenen su ürünlerine olası olumsuz etkiler.

20-Yol ve iletişim hattı çalışmalarında ormanların katledilmesi.

21-HES yapıları için açılan taş ocaklarından çıkan toz emisyonlarının doğayı kirletmesi.

22-Yer altı sularının ve sulak alanların kuruması.

23-Taş ocaklarında kullanılan dinamitlerin, yer altı sularına yön değiştirtmesi ve halkın içme suyu kaynaklarını yok etmesi.

24-Suyun ticarileştirilmesi, küçük çiftçiyi fakirleştirdiği gibi su döngüsünün de bozulmasına neden olmaktadır.

25-HES yapım sürecinde kullanılan tekniklerden dolayı açığa çıkan kirlilik, arıcılık faaliyetlerine ciddi zararlar vermektedir.

26-Su kaynaklarının sermaye tarafından ele geçirilmesi sonucu, küçük ölçekli çiftçilerin endüstriyel tarıma geçişini ve geleneksel ürünlerde değişiklik yaparak GDO' lu ürünlerin yaygınlaşmasının temelleri atılacak böylece çiftçiler kendi öz toprağında işçileştirilmiş olacaktır.

27-Bu projelerin yaşamsal ve toplumsal maliyetinin hesaplanmaması, proje kapasitesi ile işletme kapasitesi arasındaki farklılıklar göz ardı edilmiştir. Ayrıca bölgede gelecek vadeden eko-turizmin bu tahribattan sonra gerçekleşmesi mümkün gözükmemektedir.

SU HAYATTIR, SU HAKTIR

Yukarıda yapılan açıklamalara bakıldığında, HES projelerinin çevreye duyarlı ve yenilenebilir olmadığı, kuruyan derelerden ve tahrip edilmiş ormanlardan açıkça görülmektedir.

Bu projelerde insanoğlunun giderek artan enerji ihtiyacının karşılanacağı ve ülkenin enerjide dışa bağımlılıktan kurtulacağı yalanlarının arkasında tüketim mantığına dayalı kapitalist sistemin enerji açığı yalanı yatmaktadır.

Planlanan HES projeleri ile dışa bağımlılıktan kurtulacağımız palavraları aslında yabancı şirketlere sağlanacak olan rantı gizlemek için söylenmiş bir yalandır.

 

ÖNERMELER

Suya ve su hizmetlerine dair tüm yapılanlar, sermayenin kârlılığını, kapitalist üretimin ihtiyaçlarını temel alacak biçimde değil, canlı yaşamın ve doğanın sürdürülebilirliğini temel alacak biçimde oluşturulmalıdır.

Su kullanım anlaşmalarının tamamının iptal edilmesi, başlayan ve üretime geçen HES projelerinin derhal sonlandırılması, doğada ve su kaynaklarında yarattığı tahribatı ortadan kaldırmaya yönelik bir programın acilen yaşama geçirilmesi, su havzalarının tamamının bölge halklarının örgütlülüğünde koruma altına alınması,vadilerde yaşayanların söz ve karar sahibi olduğu örgütlenmelerin yaratılması.

Manahos Vadisi' nin her iki yamacındaki köylerde yaşayan insanlar, derenin adıyla anılır, ''Manahoslu''. Bu halkın yüzyıllardır yaşadığı vadide oluşturduğu kültürel doku, yine vadide kendinden önce yaşayan farklı kültürlerin sentezini oluşturur. Burada yaşayan halkın günlük yaşamında yüzyıllardır vadiyle olan ilişkilerine ve geleneksel yaşam tarzlarına bakıldığında farklı kültürlerin izlerini görürsünüz. Manahos Vadisi, tarih içinde ev sahipliği yaptığı insanlarla o kadar iç içe olmuş ki zamanla vadiyi terk edip başka bölgelerde yaşamak zorunda kaldıklarında, günlük yaşamlarını en çok meşgul eden vadiyle ilgili anıları olmuştur.

Manahos Deresi, hayat verdiği insanların yaşamlarına bazen de son vermiştir. Yüzyıllardır derenin aldığı canların sayısı bilinmemektedir.O, 1998' de Beşköy' ü yok eden sel felaketinde bir daha geri vermemek üzere 7O-8O can almıştır. Onca bedene mezar olmuştur, Manahos Deresi. Her şeye karşın vadide yaşayanlar derelerine küsmemişler ve hep sahip çıkmışlar.

Bugün, doğa harikası bu güzel vadide 5 adet HES aktif hale getirilmiştir.3 adet HES 'in de inşaatı bitmek üzeredir. Toplam uzunluğu 27 km olan vadinin 23 km'lik bölümü derivasyon tünellerine alınarak su-doğa ilişkisi kesilmiştir.Vadi neredeyse tamamen tahrip olmuş ve suyun tünellerle taşınması sonucu yer yer kurumuştur. Manahos Deresi' nde şimdilik görülen ilk tahribatlar, yer altı sularının çekilmesiyle birlikte şimşir ağaçlarının kurumasıdır.

 

Manahos' ta yaşanan 1960 serintisinde halk ozanlarının yazdığı destandan bir bölüm:

 

 

Başın Madur,

Omuzların Kurtlusuyla, Sultanmurat dağıdır.

Cerrah köyü Limiya' ya açılmıştır kolların.

Çok huysuzsun dolanbaç gider yolların.

Nedir bu senin yaptığın Manahos ?

 

Bahar mayıs aylarında bulanırsın, coşarsın.

Dalga vurmaz, kenarından taşarsın.

Bu demle hala yaşarsın.

Ne tükenmez sende ömür var Manahos.

 

Göneşara başından köprüleri kaldırdın.

Gilima ve Macuka' ya aç kurt gibi saldırdın.

Fildoz, Ortaköy’e hayın hayın baktın.

Cikoli’yi hemen hemen yerinden aldın.

 

 

 

Han kahvesinin önünde bir buçuk saat yattın.

Mirgandoz’un dibinde çok derinlere daldın.

Güzelleri vardı, onlara mı aldandın?

Kör Cafer' in elinden fındıklığını aldın.

 

Gene mi aldı seni tatarhane marazı ?

Tanımadın mı Kör Cafer’ i yedi köyün ağası ?

Hep yaktın çarşıları reis beye sormadan.

İtfaiyeler çalışır, gece gündüz durmadan.

 

Ey Manahos deresi gidiyorum evime !

Diktiğim kıyafetleri sen giy, benim yerime.

 


YORUMLAR
Henüz kimse yorum yapmamış, ilk yorum yapan siz olun.
Kurumsal

İçerik

Gündem

Siyaset

Teknoloji

Yukarı Çık