OSMAN KAYA

MARKSI ANLAMAK-2


OSMAN KAYA
23 Nisan 2013 Salı 21:43

Geçen yazımızda Marksın yaşamından kesitler sunmuştuk…. Bu yazımızda ise Marksın felsefi görüşlerini ortaya koymaya çalışacağız… Marksın filozofik yönü çok boyutludur… Onun toplum, tarih, iktisat bilim ve varlık felsefesi alanında ortaya koyduğu düşünceler kuşkusuz yeryüzünde en etkili felsefi ürünler arasındadır.Marks hem en derin nitelikli felsefelerin filozofudur hemde yeryüzünün en aksiyoner felsefelerinden birine imza atmıştır bu yüzden Marksı anlamak aynı zamanda dünyayı anlamak demektir.
MARKSIN FELSEFESİNE GİRİŞ:
Marksın çıkış noktası Hegel dir. Özellikle de ondan gelişme düşüncesi ile dialektiği alır. Marks kendini Hegel in bir öğrencisi olarak görmekte ve anlamakta olduğunu açık olarak söylemektedir. Marks da , Hegel gibi , evren gelişmesinin dialektik bir biçimde olduğunu söyler:Tez , anti tez, sentez…. Ama Hegel den ayrılır. Kendi deyişiyle Hegel i baş aşağı eder. Onun idealist tarih anlayışı yerine materyalist tarih anlayışını koyar. Bu materyalist tarih anlayışı da daha çok ekonomik anlamda materyalist tarih anlayışıdır.

İnsanlık tarihi , Hegel e göre , dialektik bir konuşma gibidir. Bu dialektik konuşma, söz , karşı söz ve daha yüksek bir birlik içinde ileri gider…Ama bu birlik de yeniden bir karşıtlığın çekirdeği olur ve böylece daha ilerideki gelişmelere doğru itici gücü de içinde bulundurur. Bu devinim, bu hareket içinde akıl kendi kendini açar , her evre ancak gelip geçicidir. Ve sonraki evrenin bir etkeni olarak ona sokulur. Bu devinimde her şey zorunlulukla geçer, anlamlı ve değerli olan her şey kendiliğinden doğar.Bu temel düşünceler eleştirici ve devrimci düşünen Marks a uyuyordu. Ama tarih sürecinin içerik bakımından belirlenmesinde Marks Alman idealizminden, özellikle de Hegel den büsbütün ayrılır. Hegel e göre Dünya Tarihi Mantıksal ide gelişmesini, açılmasını ortaya koyuyordu. Oysa Marks , tarihi idelerden kalkarak değil tam tersine insanın daha aşağı doğa katmanlarından kalkarak belirler.
Tarihin belli bir çağının, belli bir döneminin özniteliğini belirleyen nedir? Hegel e göre, bu çağın bu döneminin özniteliğini belirleyen nedir? Hegel e göre bu çağın, bu döneminin ideler dünyasıdır. Buna karşılık Marks bir tarih döneminin, bir çağın özniteliği nedir? Sorusuna ‘’bu çağın ekonomik yapısıdır’’ yanıtını verir. Bir tarih dönemini belirleyen o dönemin üretim gücüdür, Marksın diliyle.

Marksın geliştirdiği kuramların büyük bir bölümünü pozitif ekonomi bilimi ile ilgilidir. Felsefe bakımından olan önemi de , bütün dizgesinin temelinde bulunan tarihsel yaşam üzerindeki temel görüşüdür ki bu da materyalist tarih anlayışıdır.bu da tarihin gidişini ilk sırada düşünce ile ilgili ide -lerin belirlediğini dile getiren idealist görüşü tam tersine çevirmedir.Marks a göre toplumdaki gerçek itici güçler ekonomi ile ilgili güçlerdir.Bütün tarihin gidişi bir ekonomi savaşıdır.Bu görüş Marksın ‘’ Bütün tarih sınıfların savaşması tarihidir.’’ Görüşü ile de uygundur.Bu Materyalist tarih görüşü Engels e göre Darwin in doğa biliminde açtığı aynı çığırı aynı ilerlemeyi tarih biliminde açmıştır.
( DEVAM EDECEK)


YORUMLAR
Henüz kimse yorum yapmamış, ilk yorum yapan siz olun.
Kurumsal

İçerik

Gündem

Siyaset

Teknoloji

Yukarı Çık